چون در ربع مسكون مشاهده مىكنند كه از طرف شمال قطب معدل النهار مرتفع است ربع مسكون را آفاق شمالي خوانند واز آن طرف خط استوا كه قطب جنوبي ظاهر بود [ و ] قطب شمالي غارب مقدار شانزده درجه زمين وعمارات « 1 » يافته‌اند وآن غير أقاليم سبعه است وعرض جنوبي آن مواضع سيصد وپنجاه وشش فرسنگ برآيد وطولش از مشرق تا مغرب قريب چهار هزار فرسنگ برآيد . ومبدأ طول بلدان از ابتداى عمارت مغرب مىگيرند كه آن را جزيرهء خالدات مىخوانند ودر قديم الدهر معمور بوده واين زمان آب گرفته . حكماى هند ابتداى طول آن از أقصى مشرق مىگيرند ، موضعي كه آن را گنگدز مىخوانند . وابتداى عرض به اتفاق از خط استوا مىنهند ، آنجا كه ما دام شب وروز يكسان بود و [ دور ] « 2 » فلك دولابى ودر آفاق مايله هم شمالي وهم جنوبي فلك حمايلى گردد ودر تحت قطب [ رحوى ودر خط استوا هر دو قطب ] « 3 » بر أفق شمال وجنوب باشد . وما أقاليم سبعه را وآنچه بعد از خط استوا عرض جنوبي دارد به طول وعرض دو درجه قسمت كرديم وجدول كشيده وبعضي از شهرهاى مشهور كه نام دانسته‌ايم نام نوشتيم تا معلوم شود كه هر شهري با شهر ديگرچه نسبت دارد وبر چه حيثيت است ودر كدام إقليم افتاده است وبسيارى از شهرها آن است كه ما هم ندانسته‌ايم ، چه معلوم گشته كه قريب چهار هزار شهر در نواحي وأطراف ختا وختن است واندك از آن نام به ما رسيده است ونيز هر شهري را چندين قصبه وقريه ومزرعه است وتوابع ومضافات كه دانستن آن مقدور هيچ‌كس نباشد مگر مضافات شهري يا مواضع ملكي بتوان دانست كه نسبت با ربع مسكون

--> ( 1 ) - أصل : زمين عمارت . تصحيح از نسخهء روسيه . ( 2 ) - كلمهء « دور » از نسخه روسيه افزوده شد . ( 3 ) - اين قسمت از نسخهء روسيه افزوده شد .